«Һөнәрләр»
(Рус төркемендә татар теле. IV сыйныф)
Лениза ГАТАУЛЛИНА,
Казандагы 177 нче лицейның I квалификация категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Дәреснең технологик картасы
Планлаштырылган нәтиҗәләр	Шәхескә кагылышлы: төрле һөнәрләргә карата кызыксыну, һөнәр ияләренә карата хөрмәт хисләре уяту; эшчәнлекнең максаты һәм нәтиҗәсе арасында бәйләнешне билгели алу.
Метапредмет: 
Танып-белү УУГ: танып белү мәсъәләсен аңлау, ирекле һәм аңлы рәвештә сөйли алу, текст эчтәлегендә ориентлаша белү.
Коммуникатив УУГ: әйләнә-тирәдәгеләр белән хезмәттәшлек итә алу, әңгәмәдәшләрнең фикерләрен тыңлый һәм аңлый белү, коммуникатив максаттан чыгып, сүзләрне дөрес куллана, фикерне анык һәм аңлаешлы итеп җиткерә алу.
Регулятив УУГ: дәреснең тема, максат, эчтәлегенә үзбәя бирә алу, уртак эшчәнлек оештыра белү, үзләштерү өчен кирәкле материалны билгели белү.
Предмет буенча: «Һөнәрләр» темасына караган яңа лексик берәмлекләрне үзләштерү, аларны дөрес куллана белү, тема буенча диалог һәм монолог төзи алу	
Дәреснең тибы	Яңа белемнәрне формалаштыру дәресе	
Төп төшенчәләр	Һөнәр, мәктәп, кибет, балалар бакчасы, төзелеш, фабрика, ашханә, хастаханә, театр, укытучы, сатучы, тәрбияче, төзүче, тегүче, пешекче, табиб, артист	
Предметара бәйләнеш	Рус теле, әйләнә-тирә мохит.	
Эшне оештыру	Фронталь, төркемдә, парларда, индивидуаль	
Чыганаклар 	Фәтхуллова К.С. Татар теле = Татарский язык. 4 сыйныф : рус телендә гомуми белем бирү оешмалары өчен д-лек. 2 кисәктә. 2 кисәк / К.С.Фәтхуллова; [рәссамы Заһир Хәкимов]. – Казан : Татар. кит. нәшр., 2014. – 71 б. : рәс. б-н.; Садыйкова Э.Р. Татар теленнән эш дәфтәре. 3 нче с-ф: рус телендә гомуми белем бирү оешмалары өчен / Э.Р.Садыйкова, Л.И.Гарипова, Л.Х.Гыйльметдинова; [рәссамы Светлана Ибраһимова]. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2014. – 63 б.: рәс. б-н	
Дәрес этаплары	Укытучы эшчәнлеге	Укучы эшчәнлеге	Универсаль уку гамәлләре (УУГ)	
Оештыру
Мотивлаштыру
(1-2 минут)	Уңай психологик халәт яки эш атмосферасы тудыра, дәрескә әзерлекләрен тикшерә, укучылар белән әңгәмә үткәрә.	Сыйныф эшкә әзерләнә (укытучыны сәламлиләр, сорауларга җавап бирәләр, сөйләм эшчәнлегенә кушылалар).

	Шәхескә кагылышлы: укытучы һәм иптәшләрен хөрмәт итү, дәрескә әзерлеккә үзбәя, үз уңыш-уңышсызлыкларының сәбәпләрен ачыклау.
Коммуникатив: укытучы һәм сыйныфташлары белән аралашуга теләктәшлек итү, үзара хезмәттәшлек булу.
Регулятив: дәрес темасын, максатын формалаштыру	
	– Хәерле көн, укучылар!	– Хәерле көн!		
	– Кәефләрегез ничек?	– Яхшы/әйбәт		
	– Бүген нинди көн?	– Егерменче гыйнвар		
	– Һава торышы нинди?
«Төрле һөнәр ияләре» темасына караган рәсемнәр күрсәтә, дәреснең темасын хәбәр итә)	– Көн салкын, кояшлы		
Фонетик зарядка	Төрле һөнәр ияләрен атаган сүзләрне презентация ярдәмендә күрсәтә: укытучы, сатучы, тәрбияче, төзүче, тегүче, пешекче, табиб, артист; аларны үзе артыннан кабатлатып укыта, сөйләшү (сорау-җавап) оештыра:	Сүзләрне башта пышылдап, аннан укытучы артыннан хор белән кабатлыйлар. Укытучы биргән сорауларга җавап бирәләр.	Шәхескә кагылышлы: укытучы һәм иптәшләрен хөрмәт итү.
Танып белү: танып белү мәсъәләсен аңлау, синтез.
Коммуникатив: башкаларның сөйләмен тыңлау, аңлау, дөрес әйтелеш өстендә эшләү.
Регулятив: хаталарны табу, төзәтү, үзконтроль.
Предмет: тема буенча лексик материалны дөрес аңлау, өйрәнгән материалны кулланып, сорауларга җавап бирү, җөмләләр төзү.	
	– Кем мәктәптә эшли?	– Укытучы		
	– Кем кибеттә эшли?	– Сатучы 		
	– Кем балалар бакчасында эшли?	– Тәрбияче		
	– Кем төзелештә эшли?	– Төзүче		
	– Кем фабрикада эшли?	– Тегүче		
	– Кем ашханәдә эшли?	– Пешекче		
	– Кем хастаханәдә эшли?	– Табиб		
	– Кем театрда эшли.	– Артист		
	Җөмләләр төзетә	Җөмләләр төзиләр		
Яңа белемнәрне формалаштыру	Дәреслектәге үрнәк нигезендә җөмләләр төзетә, ике җөмләдән бер җөмлә ясата	Үрнәк буенча җөмләләр төзиләр. Ике җөмләне бер җөмләгә берләштерәләр	Шәхескә кагылышлы: үзбәя, һөнәрләр белән кызыксыну уяну.
Танып белү: үрнәк буенча эшләү, язганны аңлату, анализлау, нәтиҗә ясау.
Коммуникатиив: укытучы һәм сыйныфташлар белән теләктәшлектә булу, үз фикереңне төгәл итеп җиткерә алу, башкаларны тыңлау.
Регулятив: эш максатын билгеләү, үз хаталарыңны һәм башкаларныкын табу һәм төзәтү.
Предмет: өйрәнелгән лексиканың мәгънәсенә төшенү, җөмләләр төзи белү	
	1) Ул кешеләрне дәвалый. Бу – ...
– Табиб кешеләрне дәвалый	1) Ул кешеләрне дәвалый. Бу – табиб.
– Табиб кешеләрне дәвалый		
	2) Ул китапханәдә эшли. Бу – ...
– Китапханәче китапханәдә эшли	2) Ул китапханәдә эшли. Бу – китапханәче.
– Китапханәче китапханәдә эшли		
	3) Ул тәмле ашлар пешерә. Бу – ...
Пешекче тәмле ашлар пешерә	3) Ул тәмле ашлар пешерә. Бу – пешекче.
Пешекче тәмле ашлар пешерә		
	4) Ул кранда эшли, йортлар төзи. Бу – ...
Төзүче кранда эшли, йортлар төзи һ.б.	4) Ул кранда эшли, йортлар төзи. Бу – төзүче
Төзүче кранда эшли, йортлар төзи		
	Сүзлек белән эш (презентациядә бирелгән рус һәм татар һөнәрләрен парлаштырта, кычкырып укыта)	Рус һәм татар телендә бирелгән һөнәр атамаларын парлаштыралар, кычкырып укыйлар.		
Диалогик сөйләм күнекмәләрен камилләштерү	План нигезендә «Сиңа нинди һөнәр ошый?» темасына диалог төзетә, парда эшләтә, диалогларын укыта	План нигезендә парда диалог төзиләр, кычкырып укыйлар / сөйлиләр, бер-берсен бәялиләр, уңышлы диалогларны сайлыйлар	Шәхескә кагылышлы: үзбәя.
Танып белү: план нигезендә диалог төзи белү, башка укучыларның диалогларында ориентлашу.
Коммуникатив: башкаларның сөйләмен тыйлау һәм аңлау.
Регулятив: үзбәя, контроль, анализ, планлаштыру.
Предмет: тема буенча диалог төзи алу	
Лексик-грамматик күнекмәләрне камилләштерү	Дәреслектәге күнегүләрне эшләтә.
10 нчы күнегү (җөмләләрне дәвам иттертә).
Миңа укытучы һөнәре ошый, чөнки ... Аңа табиб һөнәре ошый, чөнки ...
Аларга сатучы һөнәре ошый, чөнки ...
Сиңа төзүче һөнәре ошый, чөнки ... һ.б.
9 нчы күнегү (җөмләләргә сораулар куйдыра).
...? Миңа автобус йөртүче һөнәре ошый.
...? Дәрестә без йөнәрләр турында сөйләшәбез.
...? Әбием театрда эшләгән.
...? Апам китапханәдә эшли.
Төркемнәрдә эш эшләтә: аерым битләрдә текст җөмләләре язылган. Беренче укучы бер җөмләне сайлый. Икенчесе укый, өченчесе тәрҗемә итә, дүртенче укучы дөреслеген тикшерә. Дөрес булса – кул кыса, дөрес булмаса –төзәтә	Күнегүләрне эшлиләр (җөмләләрне дәвам итәләр, җөмләләргә сораулар куялар, текст нигезендә төркемнәрдә эшлиләр)	Шәхескә кагылышлы: үзбәя.
Танып белү: үрнәк нигезендә эшләү, гомумиләштерүләр ясау, чагыштыру, нәтиҗә чыгару.
Коммуникатив: үз фикереңне төгәл итеп җиткерә белү, башкаларның фикерен тыңлау һәм аңлау.
Регулятив: хаталарны табу һәм түзәтү.	
Монологик сөйләмне камилләштерү	Төркемнәрдә эш: рәсемнәр нигезендә, өйрәнгән лексик материалны кулланып, «Һөнәрләр күп алар» темасына хикәя төзетә	Дүртәр кешелек төркемнәрдә хикәя төзиләр, бер укучы хикәяне укый / сөйли	Шәхескә кагылышлы: төрле һөнәрләр белән кызыксыну, һөнәр ияләренә карата хөрмәт хисләре булдыру.
Танып белү: конкрет рәсем буенча эшләү, аңлап һәм ирекле сөйләү, белемнәрне структурлаштыру.
Коммуникатив: сыйныфташлар белән хезмәттәшлек итү, башкаларны тыңлый һәм аңлый белү.
Регулятив: практик мәсъәләне танып белү мәсъәләсенә әйләндерү	
Рефлексия 	Дәрестә туган авырлыклар турында сорый, дәрескә нәтиҗә ясый, укучыларның эшенә бәя бирә, өй эшен аңлата (1 нче төр: әти-әниеңнең һөнәрләре турында җөмләләр язарга (4–5 җөмлә), 2 нче төр: әти-әниең, туганарыңның һөнәрләре, кайда эшләүләре турында хикәя язарга (7–8 җөмлә)	Үз фикерләрен әйтәләр, өй эшен язып алалар, сораулары булса, бирәләр	Шәхескә кагылышлы: эшчәнлекнең максаты һәм нәтиҗәсе арасындагы бәйләнешне билгеләү, уңыш-уңышсызлыкларның сәбәпләрен ачыклау, үзбәя.
Танып белү: дифференсацияләнгән бирем (өй эше).
Регулятив: үзбәя, коллектив һәм индивидуаль эшне дөрес бәяләү